TẾT TRUNG THU TẠI CHÙA ĐẠO QUANG NĂM 2026

Garland, TX.- Chiều hôm nay, ngày 26 tháng 9 năm 2026 cũng là 16 tháng 8 Âm Lịch. Sau khi Thánh Lễ Thứ Bảy thay cho Chúa Nhật tại nhà thờ Thánh Phêrô Dallas chấm dứt; chúng tôi đã trực chỉ đến Chùa Đạo Quang tham dự Tết Trung Thu đã được thông báo trên tuần báo Người Việt Dallas từ vài tuần trước.  

Nhóm Thiện Nguyện Hoàng Lan trong ngày Tết Trung Thu Chùa Đạo Quang

Chương trình theo thư mời thông báo sẽ bắt đầu từ 6 giờ. Chúng tôi đến trễ hơn nên không tìm được chỗ đậu xe bên trong khuôn viên của chùa. Chúng tôi không biết trong các chùa tại địa phương Dallas-Fort Worth có số lượng người tham dự đông đảo như chùa Đạo Quang không. Chúng tôi đã đi trễ lại về sớm nên không biết chương trình Trung Thu năm nay của chùa Đạo Quang đã kết thúc lúc mấy giờ? 

Sư Trụ Trì Thích Chánh Niệm và quý sư Chùa Đạo Quang tham dự chứng kiến Tết Trung Thu của các em.

Khi chúng tôi ra về cũng là lúc Đoàn Lân bắt đầu biểu diễn để không khí đã náo nhiệt lại càng náo nhiệt hơn. Thức ăn, kẹo bánh, lồng đèn chuẩn bị cho ngày Tết Trung Thu năm nay được nhiều người chiếu cố tận tình… 

Các em với chiếc lồng đèn và chú lân bên cạnh  

Đêm nay, trăng trăng tròn 16 tháng Tám tỏa sáng, nhưng tìm ánh trăng thật khó vì ánh đèn điện bao quanh từ chỗ đậu xe đến sân khấu. Những chiếc đèn của các em cầm trên tay không còn hình ảnh mà chúng tôi đã thấy qua “cảnh rước đèn ông sao, đèn cá chép…”. Nhưng ý nghĩa Tết Trung Thu của chùa Đạo Quang đã có từ Cố Hoà Thượng Thích Tịnh Đức như có lần tôi được nghe: “ Ánh trăng vốn tròn đầy, trong sáng, nhưng nếu có mây mù thì trăng sẽ bị che khuất. Cũng vậy, tâm con người vốn thanh tịnh, nhưng khi bị tham – sân – si bao phủ thì mất đi sự sáng trong vốn có. Chỉ khi buông bỏ phiền não, giữ tâm an tịnh, thì vầng trăng trí tuệ trong ta mới thật sự hiện bày…”

Bởi vậy, truyền thống Tết Trung thu của chùa Đạo Quang đã được kế thừa Sư Trụ Trì Thích Chánh Niệm. Tết Trung Thu không chỉ nhắc ta về niềm vui đoàn viên trong gia đình, mà còn nhắc ta trở về đoàn viên với chính mình. Khi tâm được soi chiếu bởi ánh sáng chánh niệm, ta sẽ thấy bình an trong từng hơi thở, thấy hạnh phúc ngay trong từng phút giây. Đoàn viên như thế mới là sự đoàn viên viên mãn, vì nó không chỉ đến từ bên ngoài, mà còn khởi lên từ nội tâm thanh tịnh…

Ngày nay, Tết Trung thu  tại chùa Đạo Quang không chỉ có ý nghĩa dành cho trẻ em mà trở thành lễ hội văn hóa truyền thống của dân tộc ta trong việc quan tâm đến giới trẻ. Một khi sự ưu ái, sự chăm sóc thiếu niên, nhi đồng được đặt lên hàng đầu thì sự kết thông gia đình, nhà trường, xã hội sẽ được khai mở. Hay nói cách khác, tất cả các mâu thuẫn nội tại giữa cá nhân với cá nhân, con người và con người, con người và xã hội, thiên nhiên sẽ được giập tắt bằng một trái tim biết yêu thương và hiểu biết. Với ý nghĩa đó, Tết Trung thu chùa Đạo Quang cầu cho mọi người trong sự bình an hạnh phúc…

Một ngày không xa, các em cũng là người kế thừa trong gia đình gánh vác việc gia tộc và đất nước. Ngày Tết Trung thu là ươm mầm những gì tốt đẹp nhất cho trẻ thơ mà chúng ta có thể làm được qua sự nuôi dưỡng và giáo dục ở các môi trường gia đình, nhà trường, nhà chùa, rộng hơn nữa là xã hội…

Các em quấn quit bên cha mẹ trong ngày Trung Thu

Tết Trung thu là ngày lễ cổ truyền, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của người Việt. Đây không chỉ là dịp trẻ thơ nô nức rước đèn, múa lân mà còn là thời khắc gia đình đoàn viên, người lớn tạm gác lại công việc để quây quần cùng con cháu trao gửi yêu thương, kể về nguồn gốc Tết Trung Thu:

Theo các nhà khảo cổ, lễ hội trông trăng đã xuất hiện từ hàng nghìn năm trước. Trên mặt trống đồng Ngọc Lũ có niên đại khoảng 2.500 năm, người ta tìm thấy hình ảnh người dân ca múa, hội hè dưới trăng sáng mùa thu. Tư liệu này cho thấy tập tục gắn bó với trăng rằm vốn đã ăn sâu trong đời sống cư dân nông nghiệp lúa nước. Đến thời Lý, Tết Trung thu được tổ chức chính thức tại kinh thành Thăng Long. Văn bia chùa Đọi (năm 1121) ghi lại việc tổ chức các hội vui như đua thuyền, múa rối nước, rước đèn dưới ánh trăng rằm. Sang thời Lê - Trịnh, lễ hội này càng trở nên xa hoa, đặc biệt trong phủ Chúa, thể hiện sự thịnh vượng và đời sống tinh thần phong phú.

Tìm hơi ấm trong không khí Trung Thu

Với người nông dân, Trung thu cũng gắn liền với chu kỳ sản xuất. Tháng 8 Âm lịch là thời điểm tiết trời dịu mát, vụ mùa đã hoàn tất. Bởi vậy, Tết Trung thu còn là dịp để tạ ơn trời đất, mừng mùa màng bội thu và cầu mong năm sau mưa thuận gió hòa.

Còn trong văn hóa dân gian Việt Nam, nguồn gốc Tết Trung thu còn được lý giải bằng câu chuyện chú Cuội ngồi gốc cây đa. Truyện kể rằng Cuội, một tiều phu nghèo, tình cờ tìm được cây thuốc thần có khả năng cải tử hoàn sinh. Nhờ cây thuốc này, anh cứu sống nhiều người.

Một ngày nọ, khi Cuội vắng nhà, vợ anh vô tình tưới nước bẩn cho cây. Cây thuốc liền bật gốc bay thẳng lên trời. Cuội hoảng hốt chạy đến níu giữ, nhưng cuối cùng cũng bị kéo lên tận cung trăng. Từ đó, dân gian tin rằng hình ảnh cây đa cùng bóng dáng chú Cuội vẫn còn in trên mặt trăng mỗi đêm rằm.

Chính câu chuyện này đã làm nên phong tục “trông trăng phá cỗ” của người Việt, khi trẻ nhỏ thường ngước nhìn lên vầng trăng sáng để tìm bóng dáng chú Cuội, gắn bó với một ký ức tuổi thơ ngọt ngào.

Không chỉ ở Việt Nam, người Trung Hoa cũng có nhiều truyền thuyết lý giải nguồn gốc Tết Trung Thu. Một trong số đó là chuyện Hậu Nghệ và Hằng Nga. Hậu Nghệ bắn rụng 9 trong 10 mặt trời, cứu nhân gian thoát nạn hạn hán. Được ban tặng viên tiên đan trường sinh bất tử, nhưng do biến cố, vợ ông – Hằng Nga

– đã uống viên thuốc và bay lên cung trăng. Kể từ đó, mỗi khi nhớ vợ, Hậu Nghệ lại dâng lễ vào ngày trăng sáng nhất, cũng là Rằm tháng 8 Âm lịch.

Một truyền thuyết khác gắn liền với tình yêu của vua Đường Huyền Tông dành cho Dương Quý Phi. Sau biến loạn An Lộc Sơn, nhà vua buộc phải ra lệnh xử tử ái phi. Trong nỗi thương nhớ, dân gian tin rằng các tiên nữ đã cho vua gặp lại nàng vào đêm trăng rằm. Kể từ đó, Rằm tháng 8 Âm lịch trở thành ngày để vua và dân chúng tổ chức lễ hội trăng, rước đèn và thưởng nguyệt.

Những câu chuyện này, dù ở Việt Nam hay Trung Hoa, đều cho thấy Tết Trung thu gắn liền với tình cảm và niềm tin vào sự đoàn viên.

Dù sử sách không ghi chép rõ Trung thu ở Việt Nam có từ bao giờ, nhưng qua hàng thế kỷ, ngày lễ này đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống người dân. Người Việt thường gọi đây là “Tết Thiếu nhi hat Tết Nhi Đồng” như trong thông báo của Chùa Đạo Quang, bởi phần lớn các hoạt động trong ngày này đều hướng đến trẻ em.

Vào dịp trăng tròn, rằm tháng Tám, trẻ em háo hức cầm lồng đèn đi rước, được cha mẹ đưa đến chùa xem, múa lân, nhận bánh kẹo… Đó là những món quà không thể thiếu vừa giúp các em gìn giữ ký ức tuổi thơ giản dị.

Trong khi đó, người lớn lại tìm thấy trong Trung thu niềm vui đoàn viên. Họ tụ họp gia đình, cùng nhau thưởng thức bánh nướng, bánh dẻo, nhâm nhi chén trà xanh dưới ánh trăng. Những chiếc bánh được trao tặng nhau không chỉ là món quà, mà còn là lời chúc may mắn, hạnh phúc và sung túc.

Biểu tượng lớn nhất của Tết Trung thu chính là vầng trăng tròn. Trăng tròn tượng trưng cho sự đầy đủ, sung mãn và đoàn tụ. Nhìn trăng, người ta nhớ đến những người thân xa nhà, gửi gắm tình cảm và hy vọng sum vầy.

Ở nhiều vùng quê, Trung thu còn mang tính cộng đồng rõ rệt. Người dân bày mâm cỗ chung, trẻ em trong làng cùng nhau rước đèn, múa lân, tạo nên một không gian lễ hội gắn kết, lan tỏa tình làng nghĩa xóm.

Tết Trung thu còn là lễ hội của thiên nhiên. Thời điểm Rằm tháng 8 Âm lịch là lúc bầu trời quang đãng, vầng trăng tỏa sáng tròn đầy. Người xưa tin rằng đây là dịp thuận lợi để tạ ơn trời đất, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Chính vì vậy, Trung thu vừa mang giá trị tinh thần, vừa gắn bó mật thiết với nhịp sống sản xuất nông nghiệp.

Tết Trung thu không chỉ dừng lại ở niềm vui trẻ thơ với đèn ông sao, trống ếch, mà còn là một ngày lễ mang nhiều ý nghĩa, từ truyền thuyết huyền ảo, dấu tích lịch sử đến giá trị nhân văn sâu sắc. Đó là ngày để người lớn nhớ về cội nguồn văn hóa, để trẻ nhỏ sống trọn vẹn trong niềm vui hồn nhiên, và để mỗi gia đình cảm nhận sự ấm áp của đoàn viên.

Trong hành trình ấy đối với người Phật tử, ánh trăng từ bi của đạo Phật vẫn đang tiếp tục soi sáng, đồng hành cùng mọi nỗ lực của xã hội, để mỗi mùa Tết Trung thu không chỉ là Tết của trẻ thơ, mà còn là mùa gặt của lòng nhân ái. Tết Trung thu tại chùa Đạo Quang mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, là sân chơi lành mạnh giúp các em thiếu nhi hướng về cội nguồn, nuôi dưỡng lòng nhân ái và kết nối với các giá trị đạo đức Phật giáo…

Thái Hóa Lộc