KỶ NIỆM 250 NĂM"NƯỚC MỸ TRÊN HẾT" VÀ SỰ CHUYỂN MÌNH VĨ ĐẠI CỦA CÁN CÂN QUYỀN LỰC THẾ GIỚI!
Khi Donald Trump tuyên thệ nhậm chức Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ vào tháng 1 năm 2017, nhiều người xem đó đơn thuần là sự khởi đầu của một nhiệm kỳ tổng thống mới. Tuy nhiên, theo cách nhìn của nhiều nhà phân tích ủng hộ ông, thời điểm ấy còn đánh dấu sự xuất hiện của một tư duy chiến lược hoàn toàn khác trong chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.
Học thuyết "America First" (Nước Mỹ Trên Hết) nhanh chóng trở thành nền tảng xuyên suốt trong mọi quyết sách của chính quyền Donald Trump. Ban đầu, học thuyết này bị không ít người chỉ trích là biểu hiện của chủ nghĩa biệt lập hay sự rút lui khỏi vai trò lãnh đạo toàn cầu của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, những người ủng hộ cho rằng bản chất của "America First" không phải là từ bỏ trách nhiệm quốc tế, mà là đặt lợi ích quốc gia Hoa Kỳ lên vị trí ưu tiên trước khi gánh vác những cam kết đối ngoại.
Theo quan điểm này, suốt nhiều thập niên sau Chiến tranh Lạnh, Washington đã dành nguồn lực khổng lồ để duy trì các liên minh quân sự, bảo đảm an ninh cho nhiều quốc gia và mở rộng thị trường toàn cầu. Trong khi đó, một bộ phận tầng lớp lao động Mỹ phải đối mặt với tình trạng mất việc làm, ngành công nghiệp sản xuất suy giảm và sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ các nền kinh tế mới nổi.
Nhìn từ góc độ đó, Donald Trump cho rằng Hoa Kỳ đang phải gánh chịu quá nhiều nghĩa vụ quốc tế trong khi lợi ích trực tiếp dành cho người dân Mỹ chưa tương xứng. Vì vậy, ông chủ trương điều chỉnh lại cán cân lợi ích, yêu cầu các đồng minh chia sẻ công bằng hơn trách nhiệm tài chính và quốc phòng.
Từ Toàn Cầu Hóa Sang Chủ Nghĩa Thực Dụng
Một trong những đặc điểm nổi bật của Donald Trump là cách tiếp cận mang tính thực dụng trong các vấn đề quốc tế.
Ông nhiều lần chỉ trích mô hình toàn cầu hóa mà theo ông đã tạo điều kiện để nhiều quốc gia hưởng lợi từ thị trường Hoa Kỳ nhưng lại không chia sẻ đầy đủ trách nhiệm đối với hệ thống an ninh chung.
Thay vì tiếp tục duy trì những cam kết mà ông cho là bất lợi, chính quyền Trump lựa chọn xem xét lại hàng loạt hiệp định thương mại và thỏa thuận quốc tế.
Ông yêu cầu các quốc gia đồng minh trong NATO tăng ngân sách quốc phòng, đồng thời thúc đẩy việc tái đàm phán nhiều hiệp định thương mại nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nền kinh tế Mỹ.
Theo những người ủng hộ, đây là quá trình "giành lại quyền chủ động" cho Hoa Kỳ sau nhiều năm bị ràng buộc bởi những cơ chế đa phương mà Washington phải đóng góp nhiều hơn phần lợi ích nhận được.
Triết lý của Donald Trump có thể được tóm gọn trong một quan điểm:
Một nước Mỹ chỉ có thể tiếp tục lãnh đạo thế giới khi bản thân nước Mỹ đủ mạnh về kinh tế, quân sự và xã hội.
Theo cách nhìn này, sức mạnh quốc gia phải bắt đầu từ nội lực trước khi mở rộng ảnh hưởng ra bên ngoài.
Đối Đầu Với Trung Quốc Và Sự Thay Đổi Trong Cạnh Tranh Chiến Lược
Một trong những dấu ấn lớn nhất của chính quyền Donald Trump là cách tiếp cận cứng rắn đối với Trung Quốc.
Trong nhiều năm trước đó, các nền kinh tế phương Tây chủ yếu lựa chọn hợp tác và hội nhập kinh tế với Bắc Kinh, kỳ vọng rằng quá trình phát triển kinh tế sẽ kéo theo những thay đổi tích cực về chính trị và quan hệ quốc tế.
Donald Trump lại có cách nhìn khác.
Ông cho rằng Hoa Kỳ cần phải xử lý tình trạng mất cân bằng thương mại kéo dài, đồng thời bảo vệ các ngành công nghiệp chiến lược trước sự cạnh tranh ngày càng mạnh từ Trung Quốc.
Từ quan điểm đó, chính quyền Trump phát động cuộc chiến thương mại với Bắc Kinh thông qua việc áp thuế đối với nhiều nhóm hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.
Song song với đó là hàng loạt biện pháp nhằm điều chỉnh chuỗi cung ứng toàn cầu, khuyến khích doanh nghiệp đưa hoạt động sản xuất trở lại Hoa Kỳ hoặc chuyển sang các quốc gia đối tác khác.
Theo đánh giá của những người ủng hộ, các chính sách này không chỉ nhằm giải quyết vấn đề thương mại mà còn đánh dấu bước chuyển từ mô hình toàn cầu hóa sang cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc.
"Hòa Bình Thông Qua Sức Mạnh"
Không chỉ tập trung vào kinh tế, Donald Trump còn theo đuổi một cách tiếp cận mới trong lĩnh vực an ninh và đối ngoại.
Ông nhiều lần nhấn mạnh nguyên tắc "Peace Through Strength" – hòa bình thông qua sức mạnh.
Theo quan điểm này, một quốc gia sở hữu sức mạnh quân sự đủ lớn sẽ có khả năng răn đe đối thủ, từ đó giảm nguy cơ xảy ra xung đột trực tiếp.
Trong nhiệm kỳ của mình, chính quyền Trump thúc đẩy việc tăng cường năng lực quốc phòng, đồng thời tránh đưa Hoa Kỳ vào các cuộc chiến kéo dài với chi phí lớn.
Một trong những thành tựu ngoại giao thường được nhắc đến là Hiệp định Abraham, mở đường cho việc bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một số quốc gia Ả Rập.
