Xếp hạng công dân có phải là mục tiêu chính của Nghị quyết về phát triển công dân số?

Dự thảo Nghị quyết về phát triển công dân số đang trong quá trình lấy ý kiến góp ý của người dân từ 12/12 đến hết ngày 31/12/2025. [1] Mấy ngày qua, dự thảo này đã gây không ít xôn xao trong dư luận về việc xếp hạng công dân trên nền tảng số. 

Đã có rất nhiều ý kiến phản biện dự thảo, phần lớn tập trung vào cơ chế “chấm điểm” và “xếp hạng” người dân. Mọi người lo ngại rằng việc chấm điểm và xếp hạng này có thể gia tăng phân biệt đối xử và mở đường cho  các dạng xử phạt “tiềm ẩn”. [2] Những quan ngại này không phải không có cơ sở, nhất là trong bối cảnh Việt Nam chưa có khung pháp lý đầy đủ về bảo vệ dữ liệu cá nhân và giới hạn quyền lực nhà nước trong không gian số.

Tuy nhiên, bên cạnh dự thảo nghị quyết được công bố, còn có một văn bản cực kỳ quan trọng khác mà trong quá trình xây dựng luật không thể bỏ qua: tờ trình dự luật. Dựa theo tờ trình do Bộ Công an đề xuất, người viết cho rằng nghị quyết trên còn mang theo một mục tiêu quan trọng hơn: phát triển “siêu ứng dụng” VNeID. Khi đó, việc chấm điểm và xếp hạng chỉ đơn thuần là một biện pháp nhằm khuyến khích người dân sử dụng ứng dụng.

Sa Huỳnh