Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam là công cụ trấn áp

Mạch Sống, ngày 5 tháng 3, 2026

LTS: Ngày 4 thang 3, Ủy Hội Hoa Kỳ về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế (US Commission on International Religiou Freedom, USCIRF) công bố bản báo cáo về tình trạng tôn giáo ở Việt Nam năm 2025. Trước đó, ngày 19 tháng 2, USCIRF đã có buổi lắng nghe thông tin cập nhật về tỉnh trạng các tôn giáo ở Việt Nam, được tổ chức ở Los Angeles. Dịp này, Thượng Toạ Thích Thông Siêu đã lên tiếng về tình trạng của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất nói chung với ví dụ cụ thể là Chùa Sơn Linh ở Kontum bị đập phá tan nát còn Chủa Thiên Quang ở Bà Rịa – Vũng Tàu chưa bị tháo dỡ nhờ có sự can thiệp mạnh và liên tục của quốc tế. Bản báo cáo của USCIRF nói đến sự việc vị sư trụ trì chùa Sơn Linh bi cấm xuất cảnh khi được mời tham gia Hội Nghị Thượng Đỉnh Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế tháng 2 năm 2025 ở thủ đô Hoa Kỳ, trong khi các thành viên của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam, do nhà nước dựng lên năm 1981, được ưu đãi. Trong một tài liệu nghiên cứu công bố tháng 9 năm 2024, USCIRF chỉ ra là nhà nước Việt Nam dùng GHPGVN làm công cụ khống chế mọi sinh hoạt liên quan đến Phật Giáo và đàn áp các tu sĩ và Phật tử có tinh thần độc lập. BPSOS đang lập danh sách các phần tử cốt cán của tổ chức nguỵ tôn giáo này để đề nghị Hoa Kỳ và quốc tế áp dụng biện pháp trừng phạt.

Thượng Toạ Thích Thông Siêu tại buổi họp với Bô Ngoại Giao Hoa Kỳ

Kính thưa Quý thành viên và nhân viên Uỷ hội Hoa Kỳ về TDTG Quốc tế – USCIRF

Kính thưa Quý vi,

Thay mặt Tăng Đoàn GHPGVNTN, tôi, Thích Thông Siêu, đang tị nạn tại Hoa Kỳ, xin cảm ơn Uỷ Hội cho chúng tôi cơ hội phát biểu này và nhất là năm 2024 đã phổ biến phúc trình về 6 tổ chức tôn giáo làm trợ cụ của chính quyền Việt Nam trong việc đàn áp các vị tu hành và tín đồ của mọi tôn giáo khi họ không chịu gia nhập tổ chức tôn giáo quốc doanh hoặc không để cho CSVN lũng đoạn tôn giáo của họ. Chúng tôi cảm ơn Uỷ Hội đã lên tiếng hàng năm với chính phủ Hoa Kỳ để đưa Việt Nam vào danh sách các quốc gia bị quan tâm đặc biệt – CPC – và mong Uỷ Hội tiếp tục làm việc này cho đến khi Việt Nam thật sự tôn trọng tự do tôn giáo.

GHPGVNTN với trên 3000 chùa đã hoạt động nhiều năm trước khi VNCH bị CS Bắc Việt xâm lăng vào năm 1975. CSVN đàn áp GHPGVNTN thẳng tay sau năm 1975 như bỏ tù và hành hạ nhiều thành viên, có một số chết trong tù hoặc sức khỏe sa sút cùng cực sau khi mãn tù. Năm 1981, CSVN lập ra GHPGVN và giao gần hết các chùa của GHPGVNTN cho GHPGVN, nghĩa là họ thay thế GHPGVNTN bằng GHPGVN, và đặt người chịu phục tùng họ vào các chùa và các chức vụ quan trọng của GHPGVN. Một số lãnh đạo GHPGVN được đắc cử vào Quốc Hội Việt Nam và hưởng nhiều đặc quyền đặc lợi.  Điều này chứng tỏ các tu sĩ đó hẳn đã có nhiều tuổi Đảng hoặc trọng Đảng hơn kính Phật.

Bây giờ tôi xin nói về hai chùa trong một số ít chùa chưa gia nhập GHPGVN bị nằm trong tầm ngắm của CSVN.

Trường hợp bách hại tôn giáo tại hai Chùa Thiên Quang và Sơn Linh:

CSVN luôn gây khó khăn trên mọi hình thức mà quyền công dân phải có như giấy tờ tùy thân, thẻ căn cước hoặc hộ chiếu, như trường  hợp TT. Thích Thiên Thuận và Đại Đức Thích Nhật Phước, hiện  cư ngụ tại chùa Thiên Quang, thuộc Xã Hoà Bình, TPHCM (trước là Tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu).

Họ đã  cấm không cho Thầy Nhật Phước xuất cảnh để tham dự Hội nghị Thượng Đỉnh về TDTG Quốc tế năm 2025 và gần đây nhất đã không cấp hộ chiếu cho Thầy Thiên Thuận chỉ với lý do “vì an ninh quốc gia” trên mảnh giấy thông báo nhỏ.

Riêng về nơi thờ tự thì nhà cầm quyền hoàn toàn không cấp giấy phép xây dựng dù nhiều lần xin phép và thực hiện hết mọi quyền mà công dân VN được có với hiến pháp Việt Nam hiện hành, đáng buồn là những công trình đó đã xuống cấp trầm trọng có thể đổ sụp gây chết người không biết khi nào (chính nhà cầm quyền đã xuống chứng kiến nhiều lần) mà họ vẫn làm ngơ. Bên cạnh đó là ngôi chùa Sơn Linh ở Huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kontum đã bị nhà cầm quyền đưa xe ủi phá san bằng 2 lần, không còn nơi trú mưa, và tháng vừa rồi chúng tôi có dựng tạm cái chòi lợp tôn để ở tạm mà nhà cầm quyền cũng nhất quyết ngăn cản và gỡ bỏ.

Xin lưu ý đặc biệt: Chính quyền và GHPGVN luôn cảnh báo chùa Thiên Quang là sau cùng họ cũng thành công trong việc ép buộc phải gia nhập GHPGVN hoặc họ sẽ triệt tiêu chùa này, trong khi quốc tế, kể cả một số ngoại giao đoàn Âu Châu, đã xác nhận chùa đang giúp hàng ngàn phật tử có đời sống tôn giáo rất sinh động.

Chúng tôi mong muốn Uỷ Hội tiếp tục ra phúc trình vệ tự do tôn giáo hàng năm theo luật Hoa Kỳ để Quốc hội và Hành pháp Hoa Kỳ có cơ sở để tiếp tục nêu vấn đề với CSVN và chế tài họ cũng như những thành viên của sáu tổ chức quốc doanh nêu trên.

Tôi xin chia sẻ với quý vị danh sách lệnh cấm xuất cảnh mà chúng tôi biết đối với các tu sĩ GHPGVNTN, kể cả thời điểm lệnh được ban hành:

Thích Không Tánh, giữa năm 2006  Thế danh: Phan Ngọc Ấn

Thích Nguyên Lý, tháng 4 năm 2025  Thế danh: Ngô Văn Sự

Thích Nhật Phước, tháng 01 năm 2025  Thế danh: Nguyễn Thanh Cường

Thích Đức Thắng, tháng 9 năm 2024  Thế danh: Nguyễn Bá Nghị

Thích Thiên Thuận, tháng 5 năm 2025  Thế danh: Đặng Phước Bình

Chân thành cảm tạ quý vị và kính chúc Quý vị một năm Bính Ngọ an bình.

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Tỳ kheo Thích Thông Siêu