CHÍNH QUYỀN TỔNG THỐNG TRUMP KIỆN CALIFORNIA VÌ HƠN 20,000 NGƯỜI BỊ NGHI KHÔNG CÓ QUỐC TỊCH HOA KỲ NẰM TRONG DANH SÁCH CỬ TRI

WASHINGTON, ngày 15 tháng 10 năm 2026. Chính quyền Tổng thống Trump đã chính thức đệ đơn kiện tiểu bang California tại tòa án liên bang vì không tiến hành kiểm tra danh sách hơn 20,000 người bị nghi không có quốc tịch Hoa Kỳ nhưng đã ghi danh cử tri trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Vụ kiện được đệ trình hôm thứ Năm, chỉ 2 ngày sau khi Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ yêu cầu giới chức bầu cử California kiểm tra danh sách này trong vòng 48 giờ. Chính phủ liên bang cho rằng California đã không thực hiện những biện pháp cần thiết để ngăn chặn người không có quốc tịch Hoa Kỳ tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang.

Theo nội dung đơn kiện, Bộ Tư Pháp có trách nhiệm can thiệp để ngăn chặn tiểu bang cho phép những người không có quốc tịch Hoa Kỳ bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang. Luật liên bang quy định chỉ công dân Hoa Kỳ mới được quyền bỏ phiếu trong những cuộc bầu cử này. Chính quyền Tổng thống Trump yêu cầu California xác minh những trường hợp bị nghi ngờ và bảo đảm rằng chỉ những lá phiếu hợp lệ của công dân Hoa Kỳ được tính trong cuộc bầu cử đang diễn ra.

Trước khi khởi kiện, các viên chức liên bang đã chuyển cho Quận Los Angeles một thiết bị lưu trữ dữ liệu USB có mật khẩu bảo vệ, chứa danh sách những người bị nghi không có quốc tịch Hoa Kỳ nhưng đã được gửi phiếu bầu qua đường bưu điện. Theo các lá thư gửi hôm thứ Ba đến Tổng Thư Ký Tiểu Bang California Shirley Weber và Chánh Lục Sự Quận Los Angeles Dean Logan, Bộ Tư Pháp yêu cầu các giới chức địa phương kiểm tra những trường hợp này. Quyền Phó Bộ trưởng Tư Pháp R. Trent McCotter cảnh cáo rằng California sẽ phải đối diện với hành động pháp lý nếu không thực hiện yêu cầu trong thời hạn 48 giờ.

Các viên chức Bộ Tư Pháp nói với California Post rằng cần phải hành động ngay để bảo đảm những người không có quốc tịch Hoa Kỳ nhưng đã nhận phiếu bầu sẽ không tham gia bỏ phiếu trong cuộc bầu cử sắp tới. Các viên chức tuyên bố: “Điều này không nên gây tranh cãi, bởi luật hình sự đã quy định rõ ràng rằng chỉ công dân Hoa Kỳ mới được bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang.” Họ nhấn mạnh việc người không có quốc tịch Hoa Kỳ bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang là hành vi phạm luật và Bộ Tư Pháp đang yêu cầu California bảo đảm điều đó không xảy ra.

Chánh Lục Sự Dean Logan xác nhận văn phòng của ông đã nhận được thư yêu cầu cùng thiết bị USB từ chính phủ liên bang. Ông cho biết thiết bị được gửi kèm một tờ giấy viết tay ghi mật khẩu để mở danh sách những người bị nghi không có quốc tịch Hoa Kỳ. Tuy nhiên, Logan nói ông không xem thiết bị USB này là một phương tiện lưu trữ an toàn và chưa mở các hồ sơ bên trong. Lá thư mà ông công bố cũng không ghi rõ số người bị chính phủ liên bang xác định là có vấn đề về tư cách cử tri.

Logan cho biết văn phòng của ông đang phối hợp với Văn phòng Tổng Thư Ký Tiểu Bang và Văn phòng Bộ Trưởng Tư Pháp California để quyết định cách giải quyết yêu cầu từ Washington. Vào thời điểm vụ kiện được công bố, đại diện của Logan và Shirley Weber chưa trả lời ngay những yêu cầu bình luận về hành động pháp lý của chính phủ liên bang. Bộ Tư Pháp đã tiến hành khởi kiện sau khi thời hạn yêu cầu California kiểm tra danh sách kết thúc.

Đơn kiện có sự tham gia của Quyền Phó Bộ trưởng Tư Pháp R. Trent McCotter, Bộ trưởng Tư Pháp Todd Blanche và công tố viên liên bang hàng đầu tại Los Angeles, Bill Essayli. Trong hồ sơ đệ trình tòa án, chính phủ liên bang cho biết đã yêu cầu California hợp tác để xác định những người không có quốc tịch Hoa Kỳ nhưng đang có tên trong danh sách cử tri của tiểu bang. Tuy nhiên, đơn kiện cáo buộc California đã không thực hiện bất cứ nỗ lực nghiêm túc nào để giải quyết vấn đề.

Chính quyền Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích các thủ tục bầu cử của California, cho rằng những quy định thiếu chặt chẽ của tiểu bang tạo điều kiện cho gian lận cử tri. Chính quyền liên bang cũng nhiều lần cảnh cáo về tình trạng người không có quốc tịch Hoa Kỳ tham gia bỏ phiếu. Tuy nhiên, các nghiên cứu được đề cập trong bản tin cho thấy hành vi bỏ phiếu của người không có quốc tịch Hoa Kỳ tương đối hiếm xảy ra.

Thống đốc California Gavin Newsom đã lên tiếng phản đối vụ kiện và cáo buộc chính quyền Tổng thống Trump sử dụng Bộ Tư Pháp cho mục đích chính trị. Ông Newsom gọi đây là một nỗ lực tuyệt vọng nhằm ngăn cản cử tri California bỏ phiếu khi chỉ còn khoảng 3 tuần trước Ngày Bầu Cử. Ông cho rằng chính phủ liên bang đang can thiệp vào công việc tổ chức bầu cử của tiểu bang giữa lúc người dân California đã bắt đầu bỏ phiếu.

Newsom tuyên bố các tòa án đã xác định chính phủ liên bang không có vai trò trong cách thức một tiểu bang thực hiện tiến trình bầu cử. Ông cũng cáo buộc Washington đang yêu cầu các viên chức địa phương, những người mà ông cho rằng đang bảo vệ nền dân chủ, thực hiện những hành động vi phạm luật liên bang. Đây là lập trường phản đối của thống đốc California đối với vụ kiện do Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đệ trình.

Một cuộc điều tra của Reuters được đề cập trong bản tin cho thấy những trục trặc nhu liệu điện toán và sai sót hành chánh có thể đã khiến hơn 30,000 người không có quốc tịch Hoa Kỳ được đưa vào danh sách cử tri trên toàn quốc kể từ năm 2000. Tuy nhiên, cuộc điều tra chưa xác định được có bao nhiêu người trong số này thực sự đã bỏ phiếu. Việc một người có tên trong danh sách cử tri không đồng nghĩa với việc người đó đã tham gia bỏ phiếu bất hợp pháp.

Trong khi đó, các công tố viên liên bang hôm thứ Hai đã công bố 16 vụ án hình sự mới liên quan đến những cáo buộc người không có quốc tịch Hoa Kỳ bỏ phiếu hoặc ghi danh cử tri gian lận. Tại Los Angeles, nhiều cuộc điều tra gian lận bầu cử cũng đang được tiến hành, bao gồm những trường hợp bị cáo buộc trả tiền để đổi lấy phiếu bầu và những người nhập cư bất hợp pháp có tên trong danh sách cử tri. Công tố viên liên bang Bill Essayli đang theo đuổi nhiều vụ án liên quan đến những cáo buộc gian lận bầu cử tại khu vực này.

Các viên chức liên bang cho rằng California chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo vệ tính hợp pháp của các cuộc bầu cử. Trong đơn kiện, chính phủ Hoa Kỳ nêu rõ mục đích của hành động pháp lý là buộc California bảo đảm chỉ những lá phiếu của công dân Hoa Kỳ được tính trong cuộc bầu cử liên bang đang diễn ra. Vụ kiện được đệ trình ngày 15 tháng 10 năm 2026, trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Nguồn: New York Post, California Post, ngày 15 tháng 10 năm 2026 Phân tích và biên tập: Luan Vo Tin Hoa Kỳ by VLKT News