VIỆN BẢO TÀNG DI SẢN NGƯỜI VIỆT (VHM) KỶ NIỆM 10 NĂM
Richardson, TX.- Vào tối Chủ Nhật, ngày 30 tháng 8 năm 2026, sau khi chung vui sinh nhật 71 khá đặc biệt của cô Võ Ngọc Anh, vợ người bạn cùng lớp chung trường thuở trung học. Một buổi tiệc sinh nhật ở tuổi “thất thập cổ lai hy” nhưng rất đông đảo. Theo lời của người kể lại dự trù lúc ban đầu chỉ có người trong gia đình và những người rất thân tình. Có nhiều lý do để giới hạn số người tham dự không chỉ khoảng 8 bàn lúc ban đầu nhưng hôm đó số người tham dự lên đến 15 bàn! Tôi không ngạc nhiên khi chính lời của “chủ nhân” buổi tiệc sinh nhật này cho biết nếu không có giới hạn, con số người tham dự có thể hơn 40 bàn hay hơn nữa…Đông đảo có vui hơn không còn tùy thuộc vào người được mời đến với tình xưa nghĩa cũ hay những người mong được đến như một chút giao tình…
Nắm tay vợ chia sẻ tình nồng ngày sinh nhật nhưng tiếc chưa trọn vẹn vì thiếu vắng hai ái nữ. Nhưng hình ảnh cháu nội trai miệng còn mút tay lại chăm chú nhìn hình bà nội rồi cất tiếng hát mừng happy birthday bà nội đã làm nhiều người xúc động!
Vợ chồng tôi ngồi chung bàn với ông bà Nguyễn Quang Vinh, tài tử Trần Quang & Hồng Lê, vợ chồng Quan Hưng và vợ chồng Tiến sĩ Phan Quang Trọng. Khi ra về, vợ tôi nhận cuốn sách từ Tiến sĩ Phan Quang Trọng. Trời tối, tôi không thấy cuốn sách gì? Ngày hôm sau, vợ tôi mới lấy từ trong xe và trao cho tôi một cuốn sách và cho biết “anh Trọng tặng anh và anh Tường mỗi người một cuốn”.
Cháu nội hát bài chúc mừng sinh nhật Bà Nội
Tiến sĩ Phan Quang Trọng mở đầu chương trình văn nghệ trong đêm sinh nhật.
Đọc qua bìa ngoài tôi mới biết đó là cuốn kỷ yếu “Kỷ niệm 10 năm thành lập Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt (VHM)”.
Bìa cuốn kỷ yếu kỷ niệm 10 năm thành lập của VHM
Lúc đầu thật sự tôi không biết Tiến sĩ Phan Quang Trọng liên quan gì đếnViện Bảo tàng Di sản Người Việt tại California. Lật qua trang 9, tôi thấy có lời mở đầu của Tiến Sĩ Phan Quang Trọng. Tiếp theo trang 19 là thành viên trong “Board of Director” và Tiến sĩ Phan Quang Trọng là thành viên trong Viện Bảo tàng Di Sản Người Việt nhiệm kỳ 2026-2028. Những gì Phan Quang Trọng nói với tôi trước đây “Em rất bận”, nhưng tôi chỉ nghĩ đó chỉ là một cách nói khiêm nhường của Trọng. Anh Ngô Viết Quyền nhờ tôi lo tổ chức buổi ra mắt của sách của anh “ Tiến trình tiêu hủy chế độ Việt Gian Đàng Cộng Sản”. Tôi đã chuyển qua Phan Quang Trọng và Trọng không từ chối cùng lúc rắc rối chuyện đài 1160AM trong tình trạng chưa có cách giải quyết. Hôm nay cầm trên tay cuốn kỷ yếu Viện Bảo Tàng Di sản Người Việt, tôi vô cùng cảm phục sự dấn thân của Tiến sĩ Phan Quang Trọng.
Đêm tổ chức kỷ niệm 10 năm thành lập VHM tại California (20-6-2026)
Chúng ta hay cùng suy ngẫm “Lời Hứa Trân Trọng Ký Ức và Căn Cước Tỵ nạn” của Tiến Sĩ Phan Quang Trọng trong cuốn kỷ yếu của Viện Bảo Tàng Di sản của Người Việt:
“Cách đây mười năm, Viện Bảo tàng Di sản Người Việt (Vietnamese Heritage Museum-VHM) được thành lập với ước mong thực hiện sứ mệnh cấp bách là giữ gìn lịch sử của người Việt tỵ nạn, để di sản của chúng ta không bao giờ bị mai một theo thời gian.
Ngày vào thời điểm đó, nhiều nhân chứng – của cuộc chiến, của ly tán đau thương, của những ngày dài trong lao tù cộng sản, và hành trình tìm tự do đầy gian khổ - đaang bước vào tuổi xế chiều. Trong muôn vàn gia đình, những mảnh sử liệu vô giá vẫn còn nằm trông ẩn khuất trong những chiếc rương cũ hay tập ảnh gia đình. Đó là những hình ảnh được chúng ta mang theo khi vượt biển, những kỷ vật hay phong thư viết vội từ trại tù cộng sản hay trại tạm cư, những bộ quân phục hay giấy tờ tùy thân, và cả những lời tự thuật chưa từng được chính thức ghi chép lại. Nếu không bắt tay vào việc ngay lập tức thì kho tàng sử liệu vô gia này sẽ bị mai một, thậm chí biến mất chỉ trong vòng một thế hệ.
Từ tinh thần cống hiến, tự nguyện của các thiện nguyện viên mong gìn giữ những ký ức quan trọng, công việc cấp bách đó nay đang trở thành một công trình văn hóa, lịch sử, một công cuộc bảo tồn quy mô mang giá trị tuyệt vời, tạo gắn kết,thông cảm và thấu hiểu giữa các thế hệ của cộng đồng của người Việt: Một công tác đồ sộ đòi hỏi cả cộng đồng chung sức để thực hiện.
Trong suốt thập niên qua, VHM đã lưu giữ hơn 10,000 hiện vật vá 100,000 tư liệu lịch sử, cũng như những thước phim từ hàng trăm nhân chứng đã thuật lại. Những chứng tích ấy đã chứng minh cho một ý chí mãnh liệt của cộng đồng chúng ta qua bao hành trình thấm đẫm máu và nước mắt, đau thương và ly biệt, cộng với lòng quả cảm, ý chí sinh tồn và nỗ lực hồi sinh. Ý nghĩa sâu thẳm đàng sau mỗi hiện vật là một câu chuyện đau thương và can trường của nhiều thế hệ: một gia đình bị chia lìa do khói lửa chiến tranh, một cuộc vượt biển kinh hoàng đầy hiểm nguy, mất mát , những năm tháng gian nan gầy dựng lại cuộc đời ở chốn tạm, định cư, nơi đất khách quê người. Mỗi hiện vật là một linh hồn của niềm hy vọng bất diệt, của lý tưởng tự do, tạo một nền tảng xây dựng ước mơ trường tồn cho các thế hệ hậu duệ.
Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt đã trở thành một thực thể lớn hơn cả một kho lưu trữ thông thường. Đó là không gian làm sống lại ký ức, nơi các thế hệ trẻ được chứng kiến những hy sinh đã tạo nên gia đình và cộng đồng hiện tại, và là nơi mọi người có thể cảm nhận sâu sắc về lịch sử đặc thù của người Việt tỵ nạn, bằng những đóng góp bền bỉ của cộng đồng chúng ta cho xã hội Hoa Kỳ va 2the61 giới.
Qua các cuộc triển lãm, các dự án lịch sử qua chuyện kể, các chương trình giáo dục và các dự án bảo tồn bằng kỹ thuật hiện đại, chúng tôi luôn tuân thủ theo lời minh thệ: xem những trang sử này không chỉ như những hiện vật trong quá khứ , mà còn là bài học sống động về lòng kiên cường, bản sắc dân tộc và tinh thần nhân bản.
Nhân dịp kỷ niệm 10 năm thành lập viện bảo tàng, chúng tôi trân trọng bày tỏ lòng tri ân đến những gia đình tin cậy giao phó cho VHM những tấm ảnh quý, báu vật gia truyền, lời tự thuật và cả những kỷ niệm thiêng liêng. Chúng tôi xin vinh danh các thiện nguyện viên, giáo chức, cựu chiến binh, học giả, quý ân nhân và lãnh đạo cộng đồng, những người đã đóng góp công sức duy trì sứ mệnh này suốt thập kỷ qua.
Hôm nay, VHM hãnh diện đứng trong số ít các tổ chức Hoa Kỳ và trên thế giới chuyên chú tâm vào việc bảo tồn và phổ biến lịch sử tỵ nạn của người Việt. Ty nhiên, ngày kỷ niệm này không chỉ để nhìn lại chặng đường đã qua, mà còn là dịp tái khằng định trách nhiệm của chúng ta đối với tương lai.
Trong những năm sắp tới, VHM sẽ tiếp tục công cuộc khuếch trương văn khố về người tỵ nạn, đẩy mạnh chương trình giáo dục về di sản của chúng ta và áp dụng những kỹ thuật tân tiến đề thích ứng với những nhu cầu tương lai, nhằm giúp thế hệ con cháu có thể thấu hiểu được kinh nghiệm tỵ nạn của cha ông: Viết nên trang sử anh dũng và trường tồn trong dòng lịch sử của Hoa Kỳ và thế giới.
Bởi lẽ:
-KÝ ỨC KHÔNG CHỈ LÀ QUÁ KHỨ
-KÝ ỨC LÀ TƯỞNG NHỚ
-KÝ ỨC LÀ TRÁCH NHIỆM
-KÝ ỨC LÀ DI SẢN
Đây là lời cam kết sắc son với các thế hệ mai sau: Những chứng tích, những trang sử bi tráng và những chứng nhân đã viết nên chúng, phải được tồn tại mãi mãi với thời gian.
Trân trọng với lòng biết ơn
Ts. Phan Quang Trọng
Thay mặt Ban Điều Hành Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt.
* Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt (VHM) đã kỷ niệm 10 thành lập, được tổ chức tại Lavender’s Hall, Westminster, vào chiều Thứ Bảy, 20 Tháng Sáu năm 2026.
