“TÔI LÀ AI?”
Là chủ đề của Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt (VMH) Nam California đã có một thông báo được phổ biến qua truyền thông, báo chí, phát thanh và truyền hình khắp nơi trên thế giới. Chương trình mời gọi tất cả các sắc dân trên thế giới từ 18 tuổi trở lên, tham gia chia sẻ tâm tình và hành trình của mình qua hình thức bài viết hoặc đoạn phim ngắn, nhằm trả lời một câu hỏi trọng đại:
“Sau hơn 50 năm, tôi là ai?”
Kể từ năm 1975, khoảng 5.3 triệu người Việt Nam đã đặt chân đến 130+ quốc gia trên thế giới, trong nhiều hoàn cảnh khác nhau. Trải qua năm thập niên, cộng đồng người Việt tại hải ngoại đã hình thành, trưởng thành và đóng góp tích cực vào đời sống kinh tế, xã hội, quốc phòng, giáo dục và văn hóa của các quốc gia địa phương.
Năm mươi năm là một cột mốc không chỉ của thời gian, mà còn của ký ức, của nguồn gốc, lịch sử, và của trách nhiệm truyền lại cho các thế hệ mai sau…
Con người vốn luôn mang trong mình những thắc mắc sâu kín về ý nghĩa của bản thân, về sứ mệnh cuộc đời mà mình được giao phó. Ai đã từng ngước nhìn bầu trời sao lấp lánh trên cao mà không thoáng qua câu hỏi, “Tôi là ai?” Chỉ một câu hỏi, nhưng chạm đến tất cả những yếu tố tinh thần và bản ngã sâu thẳm nhất trong mỗi người. Đó là câu hỏi mà biết bao thế hệ đã cố tìm câu trả lời, từ các triết gia cổ đại như Socrates, Platon, cho đến thi nhân đương đại. Bước vào thế kỷ XXI với bao phát minh vượt bậc, câu hỏi ấy vẫn chưa có một đáp án duy nhất, mà lại trở nên phức tạp hơn, ám ảnh hơn. Như một dòng sông chảy mãi qua từng thời đại, câu hỏi "Tôi là ai?" mời gọi ta cùng bước vào hành trình khám phá bản thân…
Câu hỏi “Tôi là ai?” không chỉ là lời tự vấn đơn thuần. Đó là một ngọn đuốc dẫn lối để con người khám phá bản thân mình, tìm ra những giá trị chân chính ẩn sau mỗi hành động, suy nghĩ. Khi ta tự hỏi "Tôi là ai?", ta không chỉ nhìn vào hiện tại, mà còn đào sâu vào quá khứ, đối diện với những thất bại, thành công, những giá trị đã hình thành nên ta như một tổng thể. Câu hỏi này, hiểu theo một khía cạnh nào đó, là sự khám phá căn nguyên của mỗi người: phẩm chất nào tạo nên ta, giá trị nào là cốt lõi của ta. Để từ đó, ta nhận diện rõ ràng về chính mình, vượt qua những ảo ảnh phù phiếm, để trở về với chính ta - chân thật, đơn thuần, nhưng cũng vô cùng phức tạp và bí ẩn.
TÔI LÀ AI
Nguyễn Kha Lạt
Năm mươi mốt năm — hơn nửa thế kỷ trôi qua mà cứ ngỡ như một cái chớp mắt của định mệnh. Người ta bảo thời gian là liều thuốc chữa lành mọi vết thương, nhưng sao mỗi khi gió tháng Tư về, vết cắt xưa lại rỉ máu?Tôi viết cho những người bạn đã nằm lại nơi rừng sâu, trên những dải đất miền Trung nắng cháy, hay dưới lòng biển lạnh lẽo. Các anh đã được yên nghỉ trong lòng đất mẹ, còn tôi — người lính may mắn sống sót — lại mang cả một trang lịch sử trên đôi vai gầy. Trong giấc ngủ chập chờn, tôi vẫn nghe tiếng xích sắt nghiến trên đường phố, tiếng pháo rền vang của những ngày cuối cùng, và cả tiếng thở dài trĩu nặng của đồng đội trong những đêm đông rét mướt nơi trại cải tạo.Chúng ta đã thua một trận chiến bởi vận nước nổi trôi, nhưng có những thứ không bao giờ bại trận: đó là Danh dự và Lòng trung thành.
Hôm nay, khi những sự thật lịch sử dần được phơi bày dưới ánh sáng, tôi nhận ra rằng sự hy sinh của chúng ta không hề vô ích. Những giá trị về Tự do mà chúng ta từng dùng xương máu để gìn giữ, nay đang được nhắc lại trong những trang sử công bằng hơn. Tôi không muốn để lòng căm hận làm mục rỗng tâm hồn mình; tôi muốn biến ký ức thành ngọn lửa soi sáng cho thế hệ mai sau hiểu về cái giá của hai chữ "Quê Hương".
Sau 51 năm, tôi có gì? Một mái đầu bạc trắng, hai bàn tay trắng, và một tâm hồn đầy vết sẹo của tình đồng đội. Tôi vẫn miệt mài làm những gì mình còn có thể cùng hai anh, gom góp danh sách những người anh em đã nằm xuống trong các trại tập trung, nâng niu hình ảnh những ngôi mộ còn sót lại nơi Nghĩa trang Quân đội Biên Hòa. Tôi làm tất cả chỉ để thế giới biết rằng: “ Lá cờ vàng Việt Nam Cộng Hòa vẫn còn đây, bất khuất và hiên ngang.Tôi viết để nhắn nhủ với chính mình: Đừng sợ bóng tối của quá khứ. Bởi chính trong bóng tối đó, tình đồng đội vẫn lấp lánh như những vì sao dẫn lối.
Tôi viết để tìm lại sự thanh thản cho những năm tháng còn lại, để khi nhắm mắt xuôi tay, tôi có thể tự hào nói với những người anh em ở bên kia thế giới rằng: "Tôi đã
"- Súng đã gãy, nhưng Danh dự và Lý tưởng vẫn còn đây”. giữ trọn lời thề, đã sống vì Sự Thật và Chính Nghĩa cho đến hơi thở cuối cùng.
