LỄ TƯỞNG NIỆM QUAN THƯỢNG ĐẲNG ĐẠI THẦN NGUYỄN TRUNG TRỰC VÀ ÚY TẾ CHIẾN SĨ TRẬN VONG
Fort Worth, TX.- Sáng Chủ Nhật, ngày 4 tháng 10 năm 2026… Một ngày mưa tầm tả, nhưng lễ Tưởng Niệm Quan Thượng Đằng Đại Thần vẫn diễn ra trong tâm tình chung hướng về vị anh hùng dân tộc đã có công chống xâm lăng, bảo vệ đất nước…
Chương trình đã trễ hơn như dự định vì lần đầu tiên chúng tôi không thấy có sự chuẩn bị suông sẻ như những năm trước đây. Được biết trưởng ban tổ chức Võ Đan vừa từ bệnh viện mới về. Người mà chúng tôi biết đã quen điều hợp chương trình buổi lễ Tưởng Niệm Quan Thượng Đẳng Đại Thần Nguyễn Trung Trực cũng như ngày Đức Thầy Khai Sáng nền Đạo Phật Giáo Hoà Hảo là ông Huỳnh Tấn lại không thấy trong buổi lễ Tưởng Niệm Quan Thượng Đằng Đại Thần Nguyễn Trung Trực. Ban tổ chức đã nhờ bà Liên Bích Giám Đốc Đài Phát Thanh VVA 1600AM đảm nhiệm vai trò người điều hợp chương trình. Một phần vì bất ngờ chưa chuần bị chu đáo nên nghi thức chào quốc kỳ đề bắt đầu bài quốc ca lại không mời quan khách và đồng hương đứng dậy một cách nghiệm chỉnh. Tất cả bật dậy vì phản ứng tự nhiên. Cùng lúc người phụ trách âm thanh bài Quốc ca và phút mặc niệm do một người lớn tuổi phụ trách không thực hiện nên MC yêu cầu mọi người cùng hát Quốc Ca Việt Nam…
Đã đến lúc thế hệ đi trước cần phải chuyển tiếp để lớp trẻ tiếp tục nếu muốn duy trì những buổi lễ uy nghi và trang trọng như trước đây. Chúng ta cũng thấy rõ hơn lần đầu tiên ông Đào Hiếu Nghĩa đảm nhận trách nhiệm phần phụ trách lễ tế Quan Thượng Đẳng Đại Thần và Úy Tế Chiến Sĩ Trận Vong đã vấp phải những trở ngại vì không được chuẩn bị như trường hợp bà Giám Đốc VVA 1600AM trong phần nghi thức…
Thành phần quan khách tham dự cũng bị giới hạn vì thời tiết, một quan khách và đồng đạo Phật Giáo Hảo ở xa vào tuổi xế chiều đã không còn đủ sức khỏe như gia đình bà Nguyễn Văn Cội, bà Nguyễn Thị Cẩm và nhiều người không còn nữa… Chúng tôi ghi nhận những người đã tham dự là các vị đại diện Thánh Thất Cao Đài, ông Nguyễn văn Lạc, Trần Kỳ đại diện Hội Hải Quân Trùng Dương, ông Châu Văn Đẳng Hội Đồng Hương Bình Định, truyền thanh báo chí có Đài Phát Thanh VVA 1600AM và báo Người Việt Dallas…
Tiếp theo phần giới thiệu quan khách là diễn văn khai mạc của ông Võ Đan, trường ban tổ chức, nguyên văn như sau:
Kính thưa: Quý vị đại diện Tôn Giáo
Quý vị đại diện các Đoàn thể
Quý quan khách, quý Đồng Hương....
Hôm nay, kỷ niệm lần thứ 158 của Quan Thượng Đẳng Đại Thần Nguyễn Trung Trực và Úy Tế Chiến Sĩ Trận Vong. Sự hiện diện của quý vị trong buổi lễ để cùng Ban Tổ Chức cầu nguyện cho đất nước Việt Nam sớm thái bình, toàn dân được an cư lạc nghiệp và cuộc tranh đấu đòi Tự Do Tôn Giáo tại Việt Nam sớm được thành công. Đồng thời nói lên tấm lòng của quý vị đối với vị Anh Hùng Dân Tộc và các Chiến Sĩ đã có công chống xăm lăng để bảo vệ đất nước. Xin thay mặt Ban Tổ Chức thành thật cảm tạ quý vị đã bỏ thời giờ quí báo đến tham dự hôm nay.
Kính thưa quý vị:
Trong cuộc chiến đấu giành độc lập, để chống lại sự xăm lăng của người Pháp trên đất nước Việt Nam, tiền nhân chúng ta đã không quản ngại máu xương, gian khổ. Muôn người như một, cùng một lòng quyết đánh đuổi bọn xăm lăng ra khỏi đất nước thân yêu mà Tổ Tiên đã bao đời dầy công xây dựng. Suốt một dãy gian sơn từ Nam đến Bắc, ở đâu, lúc nào cũng có những vị anh hùng dân tộc quên mình cứu nước. Một trong những tấm gương hy sinh sáng ngời mà chúng ta không thể quên được là anh hùng Nguyễn Trung Trực.
Người dân chài trẻ tuổi đã đi vào lịch sử hào hùng của dân tộc Việt và đã làm cho bọn Pháp phải rùng mình khiếp sợ. Lòng hy sinh của anh hùng Nguyễn Trung Trực đã nói lên khí phách cũng như thể hiện hào khí của dân tộc Việt Nam khi nước nhà nguy biến. Ngọn lửa đốt cháy chiến thuyền Esperance nơi vàm sông Nhặt Tảo ngày nào vẫn đời đời rực sáng trong lòng dân tộc. Những trận công đồn xăm sét của Ngài sẽ mãi mãi làm cho quân thù kinh hồn bạt vía.
Cuộc đời và sự nghiệp của Ngài là những trang sử oai hùng cho muôn thuở. Không riêng đối với người dân Kiên Giang, mà toàn thể đồng bào Việt Nam chúng ta đã hết lòng tôn thờ và ngưỡng mộ
Trong Chiến Sử Việt Nam Ngài đã ghi thêm những chiến công rực rỡ. Để ca ngợi hai chiến công oanh liệt Cụ Huỳnh Mẫn Đạt một thi sĩ đương thời phải hạ bút đề hai câu thơ:
Hỏa hồng Nhật Tảo oanh thiên địa,
Kiếm bạt Kiên Giang khắp quỷ thần.
Được tin Ngài thọ tử, vua Tự Đức dạy làm lễ truy điệu với chính bút ngự rằng:
Úy bỉ ngư nhân, hùng tai quốc sĩ
Hỏa Nhật Tảo Thoàn, đồ Kiên Giang lũ
Địch khái đồng cừu, thân tiêm tự thỉ
Huyết thực thiên thu, chương ngã trung nghĩa
Và sắc phong Ngài là Quan Thượng Đẳng Đại Thần.
Để tưởng nhớ công nghiệp của vị anh hùng cựu quốc Trung, Hiếu, Tiết, Nghĩa vẹn toàn. Tại thị xã Rạch Giá Tỉnh Kiên Giang và xã Long Kiến, Quận Chợ Mới, Tỉnh An Giang cùng nhiều nơi trên đất nước đồng xây dựng đền thờ Ngài, hằng năm kỷ niệm Úy Tế bốn mùa sùng kính hương đăng bất diệt.
Đến đây, thay mặt Ban Tổ Chức tôi xin tuyên bố khai mạc buổi lễ Kỷ niệm lần thứ 158 của Quan Thượng Đẳng Đại Thần Nguyễn Trung Trực hôm nay.
Nguyện cầu Ơn Trên Trời Phật, Thầy Tổ, Hồn thiêng sông núi, Oai Linh Quan Thượng Đẳng Đại Thần, Anh Linh các Đấng Anh Hùng Liệt Sĩ hộ trì cho người Việt tự do chúng ta tiếp nối truyền thống đấu tranh anh dũng để chống lại bạo quyền Cộng Sản, giải phóng quê hương, giành lại tự do hạnh phúc cho dân tộc.
Trân trọng kính chào toàn thể quý vị.”
Tiếp theo chương trình là phần đọc tiểu sử của Quan Thượng Đẳng Đại Thần Nguyễn Trung Trực. Đây cũng là thông lệ mỗi lần tổ chức. Phần tiểu sử cũng khá dài cũng chỉ đề nhắc lại nhưng không biết bao nhiêu người nghe để hiều một cách tường tận và những suy nghĩ riêng của mình. Phần quan trọng và nội dung chính của buổi lễ là Tế Quan Thượng Đẳng Đại Thân Nguyễn Trung Trực và Úy Tế Chiến Sĩ Trận Vong do ông Đào Hiếu Nghĩa điều hợp phần lễ nghi nhưng phần đọc văn tế do chính trưởng ban tổ chức là ông Võ Đan đảm nhiệm.
Trước khi phần lễ bái của quan khách và đồng hương là phát biểu cảm tưởng của quan khách. Ông Nguyễn Văn Lạc đại diện Hội Ái Hữu Hải Quân Trùng Dương được ban tổ chức mời phát biều. Ông đã xác định một yếu tố chi tiết về lịch sử, là Quan Thượng Đẳng Đại Thần Nguyễn Trung Trực nguyên quán ở Phù Cát, tình Bình Định. Ông nhắc lại cuộc đời và sự nghiệp lẫy lừng của cụ Nguyễn Trung Trực – người con ưu tú của Nam Kỳ, thủ lĩnh nghĩa quân chống Pháp với các chiến công hiển hách như đốt tàu L’Espérance trên vàm Nhật Tảo (1861) và trận chiếm đồn Kiên Giang (1868). Câu trích dẫn của cụ: “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây”, thể hiện tinh thần bất khuất, khí phách anh hùng. Khích lệ con cháu và giới trẻ hậu thế phải biết ghi nhớ công ơn tiền nhân.
Thắp nén hương tưởng niệm kết hợp với việc giữ gìn truyền thống đạo đức, yêu nước, đoàn kết tương trợ lẫn nhau trong cộng đồng…
Buổi lễ kết thúc vào lúc 12:45 trưa với lời tuyên bố của trưởng ban tổ chức Võ Đan cùng lời mời quan khách và đồng hương dùng bữa ăn trưa từ lộc của buổi lễ Tưởng Niệm Quan Thượng Đẳng Đại Thần Nguyễn Trung Trực.
Thái Hóa Lộc
