Hội nghị chính sách an ninh ARF: Tình hình Biển Đông gây lo ngại

Hôm 08/07/2020, Hội nghị thường niên về chính sách an ninh khu vực (ASPC) lần thứ 17 đã được tổ chức qua phương tiện video truyền hình, trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Cùng với vấn đề đại dịch, các căng thẳng ở Biển Đông, đặc biệt là các hành động đơn phương nhằm thay đổi nguyên trạng, bị chỉ đích danh như là yếu tố chủ yếu đe dọa « hòa bình và ổn định » của khu vực và thế giới.

Hội nghị hàng năm về chính sách an ninh, chuyên về hợp tác quốc phòng ở cấp thứ trưởng hoặc tương đương (ASPC) ra đời từ năm 2004, trong khuôn khổ Diễn đàn an ninh khu vực châu Á (ARF). ASPC bao gồm đại diện của 26 quốc gia (10 thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á và các đối tác) với mục tiêu chính là đẩy mạnh hợp tác, xây dựng lòng tin trong giới quân sự, an ninh, thúc đẩy mở thêm các kênh đối thoại và trao đổi.

Việt Nam là chủ tịch luân phiên ASEAN năm nay. Do vậy, ASPC lần thứ 17 do thứ trưởng bộ Quốc Phòng Việt Nam, thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, chủ trì.

Báo chí trong nước dẫn lời thứ trưởng Quốc Phòng Việt Nam, nhấn mạnh : « An ninh mạng, an ninh bán đảo Triều Tiên, an ninh biển, trong đó an ninh Biển Đông đang là điểm nóng trong khu vực. Vì thế phải xây dựng niềm tin, giải quyết mọi khúc mắc bằng hòa bình, vì lợi ích quốc gia và thế giới ».

Đại diện phái đoàn Nhật Bản, ông Nishida Yasunori, thứ trưởng Bộ Quốc phòng phụ trách đối ngoại, cho rằng những thay đổi hiện trạng một cách đơn phương là không thể chấp nhận được, gây ảnh hưởng đến những nỗ lực hợp tác của các quốc gia trong khu vực và trong bối cảnh Covid-19.

Các hoạt động quân sự hóa quy mô lớn của Trung Cộng tại Biển Đông, trong những năm gần đây, là đối tượng chỉ trích gián tiếp, cũng như hàng loạt các hành động khẳng định chủ quyền của Bắc Kinh tại nhiều khu vực tranh chấp ở Biển Đông (như tiến hành tập trận, đặt tên cho đơn vị hành chính mới), đưa tàu thuyền xâm nhập, gây hấn tại khu vực đặc quyền kinh tế của nhiều nước láng giềng…

Đại diện Nhật Bản ủng hộ lập trường của ASEAN, đặc biệt là tuyên bố chung của lãnh đạo ở hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 vừa qua, giải quyết các vấn đề một cách hoà bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).

Về phần mình, đại diện của Liên Hiệp Châu Âu, ông Guillaume Décot, quan chức của cơ quan Đối ngoại Liên Âu, kêu gọi « các bên không sử dụng vũ lực và tránh các hành động gây gia tăng căng thẳng khu vực. Liên Hiệp Châu Âu cũng ủng hộ quan điểm của ASEAN về thiết lập một trật tự dựa trên luật lệ và cũng như quản trị biển dựa trên luật lệ. Đây là cách duy nhất để duy trì lòng tin và sự đồng thuận ».

Cũng liên quan đến an ninh khu vực, hôm qua, 07/07, Việt Nam chủ trì Hội nghị trực tuyến Quan chức Quốc phòng cấp cao các nước ASEAN mở rộng (ADSOM+), với sự tham gia của tám quốc gia khác, ngoài ASEAN, gồm có Nga, Trung Cộng, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, và Ấn Độ và New Zealand. Biển Đông cũng là một trong các hồ sơ nổi bật tại hội nghị này.

Hai hội nghị mở rộng của khối ASEAN về an ninh diễn ra ngay sau khi Trung Cộng tiến hành tập trận tại khu vực quần đảo Hoàng Sa (từ ngày 1 đến ngày 5/7), hoạt động bị Việt Nam, Philippines và Hoa Kỳ lên án là gây thêm bất ổn cho tình hình khu vực. Cùng vào thời điểm này Quân đội Mỹ tiến hành thao dượt tại Biển Đông, với sự tham gia cùng lúc của hai hàng không mẫu hạm, như một tín hiệu khẳng định vai trò trụ cột của nước Mỹ trong việc bảo vệ hòa bình, ổn định, tự do hàng hải tại Biển Đông.

Trọng Thành